Wróć

Myrmica rubra

Rodzaj
Myrmica
Nazwa łacińska
Myrmica rubra
Nazwa polska
wścieklica zwyczajna
Częstość występowania
Występowanie
pospolita w całej Polsce
Wielkość królowej
5 - 7 mm
Wielkość robotnic
3,5 - 5 mm
Kolor
rudy
Rójka
sierpień – wrzesień
Zakładanie gniazda
klasztorna, jednak wychów w pełni klasztorny trwa bardzo długo; możliwość wychowu półklasztornego
Adopcja
W przypadku osierocenia, bądź do przyspieszenia rozwoju (zalecane w przypadku złapania samotnej królowej) - robotnice, bądź poczwarki tego samego gatunku.
Cechy charakterystyczne
- średniego rozmiaru,
- ruda,
- podwójny stylik,
- smukła,
- odwłok jaśniejszy od reszty ciała,
- w rodzaju Myrmica jeden z większych gatunków,
- krótkie kolce epinotum (cecha kluczowa),
- łagodnie wygięta nasada czułka, bez załamań, ani zgrubień (cecha kluczowa)
Ciekawostki
Często zakładają zawierające po kilka królowych gniazda pod kamieniami - z tego powodu po podniesieniu kamienia można odłowić królową z niewielkim orszakiem robotnic i rozpocząć od niej hodowlę. Dużą wadą jest niski poziom higieny utrzymywany w gnieździe. Poczwarki nie wytwarzają kokonów. Rójka zachodzi często na ziemi, w okolicy gniazda. Myrmica rubra posiada kilkanaście bardzo podobnych do siebie gatunków bliźniaczych. Gatunek ten potrafi wydawać na świat mikro-wersje królowych, które zachowują się jak inkwiliny, nie produkując robotnic, a jedynie formy płciowe, do czterdziestu razy więcej niż zwyczajne M. rubra. Odmiana ta jest bardzo rzadka - czasem znajdowana w centralnej Polsce.
Gatunki podobne
inne gatunki z rodzaju Myrmica spp.

Temnothorax crassispinus – dużo mniejsza, wyraźny jasny pasek na odwłoku, mniej włosków, bardziej kontrastowa.

Leptothorax acervorum – mniejsza, mniej owłosiona, ciemniejszy odwłok, wyraźnie smuklejsza, nieco bardziej kontrastowa.
Trudność hodowli
Problemem może być założenie kolonii przez samotną królową, dlatego zaleca się adopcję (najlepiej poczwarek) tego samego gatunku. Odłowione kolonie nie są wymagające i dobrze rozwijają się w szerokim zakresie dostępnych warunków.
Strategia hodowli
W przypadku znalezienia samotnej królowej, zalecana adopcja poczwarek, bądź młodych robotnic tego samego gatunku, lub regularne dokarmianie królowej. Najprostszym sposobem na rozpoczęcie hodowli jest odłowienie części dzikiej kolonii poliginicznej - taka kolonia jest prosta w hodowli.
Miejsce gniazdowania
Gniazduje w różnorodnych miejscach, od suchych do bardzo wilgotnych środowisk, ale preferuje wilgotne łąki i trawniki. Często spotykana w miastach, podobnie jak Myrmica rugulosa. Rzadziej spotykana w lasach, gdzie chętniej gniazduje jej bliźniaczka - Myrmica ruginodis.
Zachowanie
Robotnice poruszają się powoli, natomiast zagrożone potrafią biegać i dotkliwie żądlić. Często furażerują nawet pomimo nieprzychylnej pogody - w chłodne i deszczowe dni. Adopcje w schłodzeniu mogą być utrudnione, ponieważ robotnice są aktywne nawet w temperaturach panujących w lodówce. Gatunek dość agresywny.
Zachowanie królowych w kolonii
Poliginia występuje w koloniach o odpowiedniej liczbie robotnic - jeżeli jest ich za mało, nadmiarowe królowe zostaną wyeliminowane.
Polimorfizm
brak
Liczebność
kilka tysięcy robotnic, czasem ponad 10000
Ochrona
brak
Wilgotność i temperatura
Dobrze rozwijają się w średnio wilgotnych i wilgotnych gniazdach. Mogą być dogrzewane, ale nie muszą (rozwój jest szybki nawet bez dogrzewania).
Rozwój i zimowanie
Szybki, szczególnie w koloniach poliginicznych. Zalecane zimowanie. Można zimować razem z larwami i jajami.
Wygląd gniazda
Gniazda znajdują się głównie w wilgotnej ziemi, często pod kamieniami, kawałkami drewna itp. Wejście do gniazda z reguły jest zaopatrzone w ziemny kopczyk.
Metody obrony
Mrówki te posiadają żądło, którym potrafią dotkliwie żądlić (również człowieka).
Aktywność i zasięg
Robotnice są aktywne nawet pomimo nieprzychylnej pogody - również w chłodne i deszczowe dni.
Klasyfikacja systematyczna
Myrmicinae, Myrmicini, Myrmica
Gatunki bliźniacze
Inne gatunki z rodzaju Myrmica spp.
Źródła
własne obserwacje; "The ants (Hymenoptera, Formicidae) of Poland" - W. Czechowski, A. Radchenko, W. Czechowska, 2002, Warszawa; J Evol Biol. 2006 May;19(3):1006.