Wróć

Ponera coarctata

Rodzaj
Ponera
Nazwa łacińska
Ponera coarctata
Nazwa polska
złośnica zwyczajna
Częstość występowania
Występowanie
Niziny i pojezierza z wyjątkiem Mazur, Podlasia oraz rejonu Sudetów i Beskidów zachodnich - częściej spotykana na południu Polski, ale i tam rzadka.
Wielkość królowej
4 mm
Wielkość robotnic
3 - 4 mm
Kolor
ciemnobrązowy
Rójka
początek sierpnia – koniec września
Zakładanie gniazda
Półklasztorna - rójkowa królowa aktywnie poluje podczas początkowego etapu życia kolonii (typowo prymitywna cecha); zdarza się, że królowe wracają do gniazda macierzystego.
Adopcja
Rójkową królową zaleca się zaadoptować robotnicami (ostrożnie, może być konieczne schłodzenie) bądź poczwarkami własnego gatunku.
Cechy charakterystyczne
- niewielki rozmiar,
- smukła budowa,
- charakterystyczny kształt odwłoka - mocno wydłużony z "wcięciem" (cecha kluczowa) po pierwszym tergicie,
- królowa od robotnicy różni się nieco większym tułowiem, śladami po skrzydłach, nieznacznie większym rozmiarem oraz przyoczkami,
- widoczne żądło (cecha kluczowa).
Ciekawostki
Bardzo skryta mrówka, do tego rzadka, przez co nieczęsto spotykana. Charakterystyczny kształt sprawia, że nie sposób jej pomylić z żadną inną krajową mrówką. Poczwarki zawsze w oprzędzie, co jest typowe dla prymitywnego rodzaju Ponera.
Gatunki podobne
Praktycznie nie do pomylenia.
Trudność hodowli
Wymagają ostrożnego dogrzewania. Gatunek trudny w hodowli, ponieważ jest słabo poznany i ciężko zapewnić im optymalne warunki. Patrz: Rozwój i zimowanie.
Strategia hodowli
Z reguły w hodowli spotyka się odłowione w całości kolonie; start od samotnej królowej jest rzadko spotykany i trudny.
Miejsce gniazdowania
Suche i średnio suche środowiska (kserofil), głównie piaszczyste łąki oraz lasy (przeważnie jasne). Ciepłolubne, chętnie gniazdują pod kamieniami lub mchem, często również w próchnicy i pod ściółką.
Zachowanie
Robotnice chodzą ostrożnie i bardzo powolnie, nie rzucają się w oczy. Pomimo tego gatunek jest drapieżny i nie praktykuje hodowli mszyc. Robotnice furażerują parami, jedna za drugą.
Zachowanie królowych w kolonii
Przeważnie monoginiczna, ale zdarzają się gniazda z kilkoma królowymi, które nie są względem siebie agresywne.
Liczebność
Kolonie są niewielkie - od kilkunastu do kilkudziesięciu robotnic.
Wilgotność i temperatura
Preferują ciepłe otoczenie i niską wilgotność (kserofil).
Rozwój i zimowanie
Gatunek wykazuje powolny rozwój, mrówki często zjadają jaja i larwy. Prawdopodobnie wymagają zimowania.
Wygląd gniazda
Tworzą płytkie, mało rozbudowane gniazda. Zdarza się, że większe kolonie utworzą mocniej rozbudowane gniazdo (o promieniu około 10 cm). Wejście słabo widoczne, ukryte w ściółce.
Metody obrony
Mrówki te posiadają żądło.
Aktywność i zasięg
Aktywne głównie za dnia. Robotnice furażerują pojedynczo, polując na drobne bezkręgowce w mchu i ściółce. Nie oddalają się zbytnio od gniazda.
Klasyfikacja systematyczna
Ponerinae, Ponerini, Ponera (Latreille)
Źródła
własne obserwacje; "The ants (Hymenoptera, Formicidae) of Poland" - W. Czechowski, A. Radchenko, W. Czechowska, 2002, Warszawa